จดทะเบียนสมรสในไทย — คู่รักไทย × ต่างชาติ 190+ สัญชาติ

คำถามที่พบบ่อยเรื่องจดทะเบียนสมรสในไทย

คนต่างชาติจดทะเบียนสมรสกับคนไทยได้ที่ไหน

จดได้ที่สำนักทะเบียนอำเภอหรือสำนักงานเขตใดก็ได้ทั่วประเทศ ไม่จำเป็นต้องเป็นภูมิลำเนาของฝ่ายไทย เพราะการจดทะเบียนสมรสเป็นงานทะเบียนครอบครัวตามระเบียบกรมการปกครอง อย่างไรก็ตามแต่ละสำนักทะเบียนอาจมีแนวปฏิบัติเรื่องคิวและล่ามต่างกัน ควรสอบถามล่วงหน้า

เอกสารหลักที่ฝ่ายต่างชาติต้องมีคืออะไร

โดยทั่วไปคือหนังสือเดินทางที่ยังไม่หมดอายุ และหนังสือรับรองสถานภาพการสมรส (Affirmation / Certificate of No Impediment) ที่ออกโดยสถานทูตหรือสถานกงสุลของประเทศตนในไทย จากนั้นแปลเป็นภาษาไทยและนำไปรับรองที่กองสัญชาติและนิติกรณ์ กรมการกงสุล ก่อนยื่นต่อสำนักทะเบียน

เอกสารฝ่ายไทยต้องเตรียมอะไร

บัตรประจำตัวประชาชนและทะเบียนบ้าน หากเคยสมรสมาก่อนต้องมีหลักฐานการสิ้นสุดการสมรส เช่น ใบสำคัญการหย่าหรือใบมรณบัตรของคู่สมรสเดิม และหากเคยเปลี่ยนชื่อ-สกุลควรนำหลักฐานการเปลี่ยนชื่อไปด้วยเพื่อให้ชื่อในเอกสารตรงกัน

ต้องมีพยานกี่คน

ต้องมีพยานที่บรรลุนิติภาวะอย่างน้อย 2 คนลงลายมือชื่อในทะเบียนสมรส ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1458 ประกอบระเบียบงานทะเบียนครอบครัว พยานจะเป็นญาติหรือบุคคลอื่นก็ได้ แต่ต้องอยู่ ณ ที่จดทะเบียนพร้อมแสดงบัตรประจำตัว

จำเป็นต้องมีล่ามหรือไม่

หากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่เข้าใจภาษาไทย นายทะเบียนจะให้จัดหาล่ามเพื่อแปลคำถาม-คำตอบและข้อความในทะเบียน เนื่องจากคู่สมรสต้องแสดงความยินยอมโดยเข้าใจเนื้อหาอย่างแท้จริง หลายสำนักทะเบียนกำหนดให้ล่ามแสดงบัตรประจำตัวและลงลายมือชื่อกำกับด้วย

ทะเบียนสมรส (คร.2) กับใบสำคัญการสมรส (คร.3) ต่างกันอย่างไร

คร.2 คือทะเบียนสมรสซึ่งเป็นต้นฉบับที่เก็บไว้ที่สำนักทะเบียน ส่วน คร.3 คือใบสำคัญการสมรสที่มอบให้คู่สมรสถือไว้เป็นหลักฐาน เวลานำไปใช้ต่างประเทศมักต้องขอคัดสำเนา คร.2 แบบรับรองจากสำนักทะเบียนควบคู่กับ คร.3

อายุขั้นต่ำในการจดทะเบียนสมรสของไทยคือเท่าไร

ตั้งแต่ พ.ร.บ. แก้ไขเพิ่มเติมประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (ฉบับที่ 24) พ.ศ. 2567 มีผลเมื่อ 22 มกราคม 2568 กฎหมายกำหนดอายุขั้นต่ำไว้ที่ 18 ปีบริบูรณ์ทั้งสองฝ่าย โดยกรณีมีเหตุอันสมควรศาลอาจอนุญาตให้สมรสก่อนอายุดังกล่าวได้

คู่รักเพศเดียวกันจดทะเบียนสมรสในไทยได้แล้วหรือยัง

ได้ กฎหมายสมรสเท่าเทียมมีผลใช้บังคับตั้งแต่ 22 มกราคม 2568 ทำให้บุคคลสองคนไม่ว่าเพศใดจดทะเบียนสมรสตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ได้ อย่างไรก็ตามการที่ประเทศปลายทางจะรับรองการสมรสนั้นหรือไม่ ขึ้นกับกฎหมายของประเทศนั้นเอง ควรตรวจสอบกับสถานทูตปลายทางก่อน

ต้องอยู่ในไทยด้วยวีซ่าประเภทใดจึงจดทะเบียนได้

กฎหมายทะเบียนครอบครัวไม่ได้กำหนดประเภทวีซ่าไว้ ขอเพียงเข้าเมืองโดยถูกกฎหมายและหนังสือเดินทางยังใช้ได้ แต่บางสำนักทะเบียนขอดูตราประทับเข้าเมืองหรือ TM.6/ระบบบันทึกการเดินทาง เพื่อยืนยันตัวบุคคล จึงควรพกหลักฐานการเข้าเมืองไปด้วย

ใช้เวลาทั้งกระบวนการนานเท่าไร

โดยทั่วไปนับเป็นวันทำการหลายวันถึงสองสัปดาห์ เพราะต้องผ่านสามคิว คือคิวนัดของสถานทูตเพื่อออก Affirmation คิวรับรองเอกสารของกรมการกงสุล และคิวของสำนักทะเบียน ระยะเวลาจริงขึ้นกับคิวและดุลพินิจของแต่ละหน่วยงาน จึงไม่ควรจองตั๋วเดินทางแบบกระชั้น

Affirmation ของสถานทูตมีอายุใช้งานกี่วัน

ไม่มีอายุที่กำหนดไว้ในกฎหมายไทยเป็นการทั่วไป แต่สำนักทะเบียนหลายแห่งใช้แนวปฏิบัติว่าเอกสารควรออกใหม่ไม่นาน มักอยู่ในช่วงไม่กี่เดือน ควรสอบถามสำนักทะเบียนที่จะไปจดก่อน และวางแผนให้ขั้นตอนแปล-รับรองเสร็จต่อเนื่องกัน

ทำไมต้องแปล Affirmation เป็นภาษาไทย

เพราะเอกสารที่ยื่นต่อนายทะเบียนไทยต้องเป็นภาษาไทยหรือมีคำแปลภาษาไทยกำกับ คำแปลต้องถูกต้องตรงตามต้นฉบับทุกถ้อยคำ รวมถึงการสะกดชื่อ วันเดือนปีเกิด และเลขที่เอกสาร มิฉะนั้นอาจถูกให้แก้ไขและเสียเวลารอบใหม่

ใครรับรองคำแปลให้ใช้ได้กับสำนักทะเบียน

กองสัญชาติและนิติกรณ์ กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ เป็นหน่วยงานที่รับรองคำแปลเพื่อใช้ในราชการไทย ประเทศไทยไม่มีระบบทะเบียนนักแปลสาบานตนกลางแบบบางประเทศในยุโรป จึงยึดการรับรองของกรมการกงสุลเป็นหลัก

ชื่อในพาสปอร์ตกับใน Affirmation สะกดไม่ตรงกันทำอย่างไร

ให้แจ้งสถานทูตผู้ออกเอกสารแก้ไขให้ตรงกับหน้าข้อมูลหนังสือเดินทางก่อน เพราะนายทะเบียนตรวจการสะกดแบบตัวต่อตัว หากมีชื่อเดิมหรือชื่อรองที่ต่างกัน ควรมีเอกสารเชื่อมโยง เช่น หลักฐานการเปลี่ยนชื่อพร้อมคำแปลรับรอง

เคยหย่ามาก่อนต้องใช้เอกสารอะไรเพิ่ม

ต้องแสดงหลักฐานการสิ้นสุดการสมรสครั้งก่อน เช่น คำพิพากษาหรือใบสำคัญการหย่า หากออกโดยต่างประเทศต้องแปลเป็นไทยและผ่านการรับรองตามเส้นทางเอกสารต่างประเทศ เพื่อให้นายทะเบียนตรวจสอบได้ว่าไม่มีการสมรสซ้อนตามมาตรา 1452

คู่สมรสเดิมเสียชีวิตต้องใช้อะไร

ใช้ใบมรณบัตรของคู่สมรสเดิม หากออกโดยต่างประเทศต้องแปลและรับรองเช่นเดียวกับเอกสารต่างประเทศทั่วไป เอกสารนี้ใช้พิสูจน์ว่าสถานภาพปัจจุบันเป็นหม้าย จึงไม่ขัดกับเงื่อนไขห้ามสมรสซ้อน

ผู้หญิงที่หย่าแล้วต้องรอกี่วันจึงสมรสใหม่ได้

ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 1453 กำหนดเงื่อนไขระยะเวลาหลังการสิ้นสุดการสมรสครั้งก่อนไว้ 310 วัน โดยมีข้อยกเว้น เช่น มีใบรับรองแพทย์ว่ามิได้ตั้งครรภ์ คลอดบุตรแล้ว สมรสกับคู่สมรสเดิม หรือมีคำสั่งศาลอนุญาต ควรเตรียมหลักฐานข้อยกเว้นไปด้วยหากเข้าเงื่อนไข

เอกสารต่างประเทศที่ไม่ได้ออกในไทยใช้อย่างไร

ต้องผ่านการรับรองจากหน่วยงานของประเทศต้นทางและสถานทูตไทยในประเทศนั้น หรือสถานทูตของประเทศนั้นในไทย แล้วจึงแปลเป็นไทยและรับรองที่กรมการกงสุล เส้นทางที่ถูกต้องขึ้นกับประเทศต้นทาง จึงควรยืนยันกับหน่วยงานผู้รับปลายทางก่อนเริ่มดำเนินการ

ต้องใช้ผลตรวจสุขภาพหรือใบตรวจโรคหรือไม่

การจดทะเบียนสมรสตามกฎหมายไทยไม่ได้กำหนดให้ต้องมีผลตรวจสุขภาพเป็นเงื่อนไขทั่วไป แต่บางกรณี เช่น การใช้ข้อยกเว้นเรื่องระยะเวลา 310 วัน อาจต้องมีใบรับรองแพทย์ประกอบ จึงควรตรวจเงื่อนไขเฉพาะกรณีของตนเอง

สำเนาเอกสารต้องเตรียมกี่ชุด

จำนวนชุดขึ้นกับแนวปฏิบัติของแต่ละสำนักทะเบียนและสถานทูต โดยทั่วไปควรเตรียมต้นฉบับพร้อมสำเนาที่ลงลายมือชื่อรับรองสำเนาถูกต้องเผื่อไว้มากกว่าหนึ่งชุด และควรสอบถามจำนวนที่แน่นอนกับหน่วยงานที่จะยื่นก่อนวันนัด

จดทะเบียนสมรสที่ต่างประเทศแล้วต้องแจ้งที่ไทยไหม

การสมรสที่ทำถูกต้องตามกฎหมายของประเทศที่จดถือว่าสมบูรณ์ แต่หากต้องการให้ทางราชการไทยรับรู้ เช่น เพื่อเปลี่ยนคำนำหน้า แก้ทะเบียนราษฎร หรือใช้สิทธิด้านมรดกและวีซ่า ควรนำทะเบียนสมรสต่างประเทศมาแปล รับรอง และดำเนินการบันทึกฐานะแห่งครอบครัวที่สำนักทะเบียน

บันทึกฐานะแห่งครอบครัว (คร.22) คืออะไร

คือการบันทึกข้อเท็จจริงเรื่องการสมรสหรือการหย่าที่เกิดขึ้นในต่างประเทศไว้ในทะเบียนของไทย ทำที่สำนักทะเบียนอำเภอหรือเขต โดยต้องมีทะเบียนสมรสต่างประเทศที่ผ่านการรับรองและแปลเป็นไทยรับรองโดยกรมการกงสุลแล้ว

ทะเบียนสมรสไทยใช้ที่ต่างประเทศได้เลยหรือไม่

โดยทั่วไปยังไม่ได้ทันที ต้องนำไปรับรองที่กองสัญชาติและนิติกรณ์ กรมการกงสุล ก่อน แล้วจึงนำไปรับรองต่อที่สถานทูตของประเทศปลายทางในไทยตามที่ประเทศนั้นกำหนด บางประเทศยังกำหนดให้แปลเป็นภาษาราชการของตนโดยผู้แปลที่เขายอมรับด้วย

ประเทศไทยใช้ Apostille ได้แล้วหรือยัง

ประเทศไทยฝากตราสารภาคยานุวัติเข้าเป็นภาคีอนุสัญญา Apostille เมื่อ 30 มิถุนายน 2569 และอนุสัญญาจะมีผลใช้บังคับกับไทยในวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 ก่อนวันดังกล่าวเอกสารไทยยังต้องใช้เส้นทางเดิม คือรับรองที่กรมการกงสุลแล้วรับรองต่อที่สถานทูตปลายทาง (อ้างอิง HCCH)

จดที่สถานทูตไทยในต่างประเทศได้ไหม

สถานเอกอัครราชทูตและสถานกงสุลใหญ่ไทยบางแห่งให้บริการงานทะเบียนครอบครัวแก่คนไทยในเขตอาณา แต่ขอบเขตบริการและเงื่อนไขต่างกันไปในแต่ละแห่ง จึงต้องตรวจสอบกับสถานทูตหรือสถานกงสุลที่รับผิดชอบเขตที่พำนักโดยตรง

สมรสในต่างประเทศแล้วขอวีซ่าติดตามคู่สมรสไทยได้อย่างไร

ต้องยื่นตามหลักเกณฑ์ของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองสำหรับการขออยู่ต่อในฐานะคู่สมรสของคนไทย ซึ่งมักต้องใช้หลักฐานการสมรสที่ทางการไทยรับรู้ เช่น ทะเบียนสมรสไทยหรือบันทึกฐานะแห่งครอบครัว เงื่อนไขรายละเอียดให้ยืนยันกับ ตม. ที่รับผิดชอบพื้นที่

ทะเบียนสมรสหายหรือชำรุดต้องทำอย่างไร

ขอคัดสำเนาทะเบียนสมรสแบบรับรองได้ที่สำนักทะเบียนที่จดทะเบียนไว้ หรือสำนักทะเบียนที่ให้บริการคัดรับรองข้ามเขตตามระบบทะเบียนกลาง แล้วนำสำเนารับรองนั้นไปแปลและรับรองต่อเพื่อใช้ต่างประเทศได้ตามปกติ

ประเทศปลายทางไม่รับรองการสมรสเพศเดียวกันจะเป็นอย่างไร

การสมรสยังสมบูรณ์ตามกฎหมายไทย แต่สิทธิที่จะได้รับในประเทศนั้นขึ้นกับกฎหมายภายในของประเทศดังกล่าว ซึ่งอาจไม่รับรองสถานะคู่สมรส ควรตรวจสอบกับสถานทูตของประเทศปลายทางและที่ปรึกษากฎหมายในประเทศนั้นก่อนวางแผนเรื่องวีซ่า ภาษี หรือมรดก

ต้องการทะเบียนสมรสฉบับภาษาอังกฤษทำอย่างไร

สำนักทะเบียนออกเอกสารเป็นภาษาไทย การจะได้ฉบับภาษาอังกฤษต้องแปลแล้วนำไปรับรองที่กรมการกงสุล คำแปลควรใช้การถอดชื่อให้ตรงกับหนังสือเดินทางของทั้งสองฝ่าย เพื่อไม่ให้หน่วยงานปลายทางตีความว่าเป็นคนละบุคคล

ควรเผื่อเวลาก่อนกำหนดยื่นวีซ่าเท่าไร

ควรเผื่อหลายสัปดาห์สำหรับทั้งสายงาน คือการจดทะเบียน การคัดรับรอง การแปล และการรับรองสองชั้น เพราะแต่ละขั้นมีคิวของตนเองและอาจมีการให้แก้ไขเอกสาร การเผื่อเวลายังช่วยลดความเสี่ยงที่เอกสารจะเกินอายุที่หน่วยงานปลายทางกำหนด