FAQ นักแปลกระทรวงยุติธรรม (MoJ Certified) — 70 ข้อ

ผู้แปลที่ผ่านการขึ้นทะเบียนกับสำนักงานคณะกรรมการอำนวยการเลือกตั้งภาษาต่างประเทศ กระทรวงยุติธรรม — คำแปลใช้ยื่นศาลได้ทันที

MoJ = รับรองความถูกต้องของ 'คำแปล' โดยผู้แปลที่ขึ้นทะเบียน — Notary Public = รับรอง 'ลายเซ็น' โดยทนายที่มีใบอนุญาต Notarial Services Attorney

NAATI = ระบบของออสเตรเลีย ยอมรับเฉพาะเอกสารยื่นราชการออสเตรเลีย · MoJ = ระบบไทย ยอมรับที่ศาลไทย/MFA/สถานทูตต่างประเทศในไทย

เข้าเว็บกระทรวงยุติธรรม www.moj.go.th ค้นหาด้วยเลขทะเบียนที่ประทับบนคำแปล

มาตรฐาน 3–7 วันทำการต่อ 20 หน้า Express 24 ชม. +50%

ได้ตามกฎหมาย แต่ศาลและสถานทูตมักไม่รับ — ต้องเป็นนักแปล MoJ หรือทนายที่มีใบอนุญาต

1) ตรานักแปล MoJ + เลขทะเบียน 2) Statement of Accuracy 3) MFA (สำหรับใช้ต่างประเทศ) 4) สถานทูต/Apostille

อังกฤษ ↔ ไทย ประเมินรายเคส · จีน/ญี่ปุ่น/เกาหลี ประเมินรายเคส · Legal Complex ประเมินรายเคส

คิดตามจำนวนหน้า A4 ต้นฉบับ + ระดับความยาก (Legal) โดยไม่คำนวณเป็นคำ

ตัวคำแปลไม่มีหมดอายุ — แต่หน่วยงานปลายทางมักต้องการเอกสารที่แปลไม่เกิน 3–6 เดือน

ต้อง — พินัยกรรมข้ามชาติต้องมีทั้ง MoJ + Notary + Apostille/สถานทูตปลายทาง

1–3 วัน + Notary 1 วัน + Apostille 1 วัน = รวม 3–5 วันทำการ

ต่าง — NDA มีศัพท์เฉพาะ (Confidential Information, Permitted Use, Injunctive Relief) ต้องนักแปล Legal เฉพาะทาง

ควรใช้ — NYC มีนักแปลบัญชีที่ผ่าน Big-4 Audit เข้าใจ IFRS/TFRS Terminology

ได้ตามหลัก Reciprocity + ไม่ขัด Public Policy — ต้องยื่นคำร้องต่อศาลไทยพร้อมแปล MoJ + Apostille

ได้ — ไทยเป็นสมาชิก NY Convention 1958 · ยื่นศาลแพ่งกลาง พร้อมแปล MoJ

ประเมินรายเคส (สอบถามค่าบริการทาง โทร/LINE/อีเมล) (ไทย ↔ อังกฤษ ทั่วไป) NYC ไม่มี Hidden Fee — ราคาแจ้งครบก่อนเริ่มงาน

Scan HD (300 dpi) พอสำหรับแปล — ส่งต้นฉบับเมื่อต้อง Notary/สถานทูต

ได้ Express +50% (ขึ้นอยู่กับ Volume) Same-day (ก่อน 10:00) +100%

อังกฤษ, จีน (Simp/Trad), ญี่ปุ่น, เกาหลี, เยอรมัน, ฝรั่งเศส, สเปน, รัสเซีย, อาหรับ, เวียดนาม, ลาว, พม่า, เขมร

รับ — ส่ง scan ทาง Email + จัดส่งต้นฉบับ EMS/DHL 24 ชม.

ศาลต่างประเทศต้อง Apostille (Hague) หรือ Consular Legalization (Non-Hague) — สถานทูตทั่วไปแค่ MFA + สถานทูตเดียว

รับ — NYC ทำงานกับ Law Firm 40+ แห่ง เสนอ White-label Rate พิเศษ

อังกฤษ ประเมินรายเคส · จีน ประเมินรายเคส · รวม MFA อีก ประเมินรายเคส

ต้อง — พร้อม Company Certificate + ข้อบังคับ ทุกฉบับต้อง MoJ Certified

Bilingual (Two-Column) — ลดข้อพิพาทจากความหมายคลาดเคลื่อน

แล้วแต่จำนวนประเทศที่มีทรัพย์สิน — ปกติ 2–3 ภาษา + Probate Court ทุกประเทศ

โอนธนาคาร, PromptPay, บัตรเครดิต, USD Bank Transfer สำหรับต่างชาติ

Two-Translator Review + ถ้าถูกปฏิเสธจากศาล/สถานทูตด้วยเหตุคำแปล NYC แก้ให้ฟรีตลอดชีพ

ได้ ฟรี 30 นาที ทาง LINE @NYCLI หรือโทร 083-249-4999

ไม่มีทะเบียนนักแปลสาบานตนกลางแบบยุโรป สิ่งที่ใช้จริงในไทยมี 2 เส้นทาง คือ (1) รายชื่อผู้แปล/ล่ามที่แต่ละศาลหรือหน่วยงานราชการเรียกใช้ตามระเบียบของหน่วยงานนั้น และ (2) คำรับรองความถูกต้องของผู้แปลพร้อมตราสำนักงาน แล้วนำไปรับรองที่กองสัญชาติและนิติกรณ์ กรมการกงสุล (consular.mfa.go.th) ซึ่งเป็นตราที่ปลายทางต่างประเทศตรวจสอบได้จริง

ตามแนวปฏิบัติที่หน่วยงานรับเอกสารมักเรียก: ชื่อ-นามสกุลผู้แปล ข้อความรับรองความถูกต้องของคำแปล (Statement of Accuracy) ลายมือชื่อผู้แปล ข้อมูลติดต่อ/ตราสำนักงานแปล และวันที่ ทั้งนี้รายละเอียดที่บังคับอาจต่างกันตามหน่วยงานปลายทาง ควรตรวจกับผู้รับเอกสารก่อนยื่น

ขึ้นกับระเบียบของหน่วยงานที่ขึ้นรายชื่อไว้ ไม่มีกำหนดกลางที่ใช้กับผู้แปลทุกคนในไทย หากปลายทางระบุว่าต้องเป็นผู้แปลที่หน่วยงานใดรับรอง ให้ขอเงื่อนไขเป็นลายลักษณ์อักษรจากหน่วยงานนั้นก่อนเริ่มงาน

ล่ามทำหน้าที่แปลปากเปล่าในการพิจารณาคดี ส่วนนักแปลจัดทำคำแปลเป็นลายลักษณ์อักษร เป็นคนละบทบาทและคนละคุณสมบัติที่ศาลพิจารณา แม้ผู้ให้บริการรายเดียวอาจทำได้ทั้งสองอย่าง

ไม่มีข้อบังคับกลางเรื่องชั่วโมงอบรมสำหรับผู้แปลเอกสารทั่วไปในไทย สำนักงานที่ทำงานคดีมักกำหนดมาตรฐานภายในเอง เช่น การทวนสอบสองชั้นและคลังศัพท์กฎหมายเฉพาะทาง

ขอสำเนาบัตรประจำตัวผู้แปล เอกสารแสดงคุณวุฒิ/การขึ้นรายชื่อกับหน่วยงานที่อ้างถึง และติดต่อหน่วยงานนั้นโดยตรงเพื่อยืนยัน อย่าเชื่อเว็บไซต์ค้นทะเบียนที่ไม่ใช่โดเมน .go.th ของหน่วยงานราชการ

ไม่ควร คำรับรองความถูกต้องผูกกับตัวผู้แปลที่ลงนาม ตราสำนักงานเป็นข้อมูลประกอบเท่านั้น หากผู้ลงนามกับผู้แปลจริงไม่ใช่คนเดียวกัน เอกสารมีความเสี่ยงถูกตีกลับ

เหตุที่พบบ่อยคือ แปลไม่ครบทุกหน้าและทุกตราประทับ ไม่มีข้อความรับรองความถูกต้อง สะกดชื่อไม่ตรงหนังสือเดินทาง หรือยื่นสำเนาแทนต้นฉบับที่หน่วยงานต้องการ

หน่วยงานบางแห่งขอสำเนาบัตรประจำตัวผู้แปลหรือหนังสือรับรองของสำนักงานแปลแนบมาด้วย ควรสอบถามผู้รับเอกสารก่อน เพราะข้อกำหนดต่างกันตามประเภทเรื่องและประเทศปลายทาง

กองสัญชาติและนิติกรณ์ กรมการกงสุล กระทรวงการต่างประเทศ เป็นผู้รับรองคำแปลและลายมือชื่อสำหรับนำไปใช้ต่างประเทศ ส่วนการใช้ในคดีให้เป็นไปตามที่ศาลหรือหน่วยงานเจ้าของเรื่องกำหนด

Certified Copy คือการรับรองว่าสำเนาตรงกับต้นฉบับ ส่วน Certified Translation คือคำรับรองของผู้แปลว่าคำแปลตรงกับเอกสารต้นทาง เป็นคนละขั้นตอน และหน่วยงานปลายทางอาจเรียกทั้งสองอย่างในชุดเดียวกัน

หลายประเทศในยุโรปมีผู้แปลที่สาบานตนต่อศาลและมีเลขทะเบียนตรวจสอบได้ ไทยไม่มีระบบกลางแบบนั้น เอกสารไทยจึงใช้เส้นทางคำรับรองผู้แปล + การรับรองของกรมการกงสุล แล้วจึงผ่านนิติกรณ์ของสถานทูตปลายทาง ควรถามปลายทางเสมอว่ายอมรับเส้นทางนี้หรือกำหนดให้แปลซ้ำในประเทศเขา

NAATI เป็นระบบรับรองผู้ประกอบวิชาชีพของออสเตรเลีย ใช้กับหน่วยงานออสเตรเลียเป็นหลัก ส่วนคำแปลจากไทยที่ผ่านการรับรองของกรมการกงสุลใช้กับหน่วยงานที่ยอมรับเส้นทางนิติกรณ์ ทั้งสองระบบไม่ทดแทนกันโดยอัตโนมัติ

ATA เป็นการรับรองสมาชิกภาพวิชาชีพของสมาคมในสหรัฐฯ ไม่ใช่การรับรองของรัฐ หน่วยงานไทยหรือศาลไทยอาจขอคำแปลที่ผ่านคำรับรองผู้แปลและนิติกรณ์ตามระเบียบของตน จึงควรตรวจเงื่อนไขกับผู้รับเอกสารก่อน

ทนายรับรองลายมือชื่อผู้แปลและตัวตนผู้ลงนาม ไม่ได้เป็นการยืนยันเนื้อหาคำแปลว่าถูกต้องทุกถ้อยคำ หากปลายทางต้องการการรับรองจากรัฐ ยังต้องผ่านกรมการกงสุลและ/หรือสถานทูตปลายทาง

กองสัญชาติและนิติกรณ์รับรองความถูกต้องของคำแปลและ/หรือลายมือชื่อผู้มีอำนาจบนเอกสาร ตามระเบียบและแบบฟอร์มที่ประกาศบน consular.mfa.go.th ควรตรวจประกาศล่าสุดก่อนยื่นทุกครั้ง เพราะเงื่อนไขและช่องทางนัดหมายมีการปรับปรุงเป็นระยะ

ไทยเข้าเป็นภาคีอนุสัญญา Apostille แล้ว โดยมีผลใช้บังคับกับไทยวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 2570 (ค.ศ. 2027) ตามข้อมูลสถานะภาคีของ HCCH ระหว่างนี้เอกสารยังใช้เส้นทางนิติกรณ์กรมการกงสุลและสถานทูตปลายทางตามเดิม

อนุสัญญา Apostille มีผลกับจีนแผ่นดินใหญ่ตั้งแต่ 7 พฤศจิกายน 2566 (ค.ศ. 2023) แต่เอกสารไทยยังไม่สามารถออก Apostille ได้จนกว่าอนุสัญญาจะมีผลกับไทย เอกสารไทยไปจีนจึงยังใช้เส้นทางกรมการกงสุล + สถานเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐประชาชนจีนประจำประเทศไทย

สิงคโปร์ไม่มีระบบ Sworn Translator ของรัฐ หน่วยงานมักรับคำแปลที่มีคำรับรองผู้แปลและผ่านนิติกรณ์ แต่บางหน่วยงาน เช่น ศาลหรือ ICA อาจมีเงื่อนไขเฉพาะ ควรขอเงื่อนไขเป็นลายลักษณ์อักษรก่อนแปล

USCIS กำหนดให้เอกสารภาษาต่างประเทศแนบคำแปลภาษาอังกฤษฉบับเต็ม พร้อมหนังสือรับรองของผู้แปลว่าแปลครบถ้วนถูกต้องและผู้แปลมีความสามารถในการแปล (8 CFR 103.2(b)(3)) โดยทั่วไปไม่บังคับให้ทำ Apostille สำหรับคำแปล

ต้องแปลทุกข้อความบนเอกสาร รวมหัวกระดาษ เลขที่เอกสาร ตราประทับ และลายมือชื่อผู้ออกเอกสาร การละตราประทับหรือข้อความหลังเอกสารเป็นเหตุตีกลับที่พบบ่อย

ควรแปลทั้งฉบับรวมด้านหลัง เพราะด้านหลังของทะเบียนสมรส (คร.2) อาจมีบันทึกข้อตกลงระหว่างคู่สมรสหรือรายการแก้ไข ซึ่งหน่วยงานปลายทางใช้ประกอบการพิจารณา

คร.3 คือใบสำคัญการสมรสที่มอบให้คู่สมรสถือไว้ ส่วน คร.2 คือทะเบียนสมรสที่เก็บและคัดสำเนาได้ที่สำนักทะเบียน หน่วยงานต่างประเทศบางแห่งขอสำเนา คร.2 ที่นายทะเบียนรับรอง ไม่ใช่เฉพาะ คร.3

โดยทั่วไปต้องยื่นทะเบียนหย่าหรือคำพิพากษาที่ถึงที่สุด พร้อมคำแปลและนิติกรณ์ตามที่ปลายทางกำหนด บางประเทศขอหนังสือรับรองความเป็นโสด/สถานะบุคคลเพิ่ม ควรตรวจรายการเอกสารกับสำนักทะเบียนปลายทางก่อน

แปลครบทุกหน้า รวมคำอธิบายระบบเกรดด้านหลัง และคงชื่อสถาบันตามที่สถาบันใช้อย่างเป็นทางการ หากสถาบันมีชื่อภาษาอังกฤษที่ประกาศไว้ ให้ใช้ชื่อนั้นแทนการทับศัพท์เอง

ขึ้นกับข้อตกลง/ระเบียบของแต่ละประเทศ บางแห่งรับคำแปลที่ผ่านการรับรอง บางแห่งขอใบอนุญาตขับขี่ระหว่างประเทศ (IDP) ที่กรมการขนส่งทางบกออกให้ ควรตรวจกับหน่วยงานออกใบขับขี่ปลายทางโดยตรง

ใช้เพื่อยืนยันการสะกดชื่อ-นามสกุลให้ตรงกันทุกฉบับในชุดเอกสาร โดยเฉพาะกรณีชื่อไทยที่ถอดเป็นอักษรโรมันได้หลายแบบ การกำหนดสะกดตามหนังสือเดินทางตั้งแต่ต้นช่วยลดการตีกลับ

ไม่มีมาตรฐานเดียว ระยะเวลาย้อนหลังกำหนดโดยหน่วยงานที่รับเรื่อง เช่น สถานทูตหรือสถาบันการศึกษา ให้ยึดประกาศของหน่วยงานนั้นเป็นหลักและแปลตามช่วงที่เขาระบุ

ควรใช้ผู้แปลที่คุ้นเคยกับศัพท์การแพทย์และรหัสโรค เพื่อคงความหมายทางคลินิก และควรคงรหัสหรือชื่อยาไว้ตามต้นฉบับพร้อมคำแปลกำกับ แทนการแปลตีความเอง

โดยทั่วไปคือหนังสือรับรองนิติบุคคล บัญชีรายชื่อผู้ถือหุ้น (บอจ.5) หนังสือบริคณห์สนธิ/ข้อบังคับ และงบการเงินตามที่ปลายทางขอ แต่ละฉบับต้องแปลครบและผ่านนิติกรณ์แยกฉบับ

ต้องผ่านการรับรองในประเทศต้นทางตามระเบียบของประเทศนั้น แล้วผ่านนิติกรณ์ของสถานเอกอัครราชทูต/สถานกงสุลไทยหรือช่องทางที่ศาลยอมรับ พร้อมคำแปลภาษาไทย การรับฟังพยานหลักฐานเป็นดุลพินิจของศาล

ขึ้นกับข้อสัญญาอนุญาโตตุลาการและข้อบังคับของสถาบันที่เลือก โดยทั่วไปคือภาษาที่กำหนดเป็นภาษาของกระบวนพิจารณา และคำแปลของเอกสารที่ยื่นซึ่งอยู่ในภาษาอื่น

ไม่ได้โดยอัตโนมัติ ไทยไม่มีระบบรับรองคำพิพากษาต่างประเทศให้บังคับได้ทันทีเป็นการทั่วไป โดยทั่วไปต้องฟ้องเป็นคดีใหม่ในศาลไทยและใช้คำพิพากษานั้นเป็นพยานหลักฐาน จึงควรปรึกษาทนายความคดีระหว่างประเทศก่อนวางแผนเอกสาร

หากคู่ความหรือพยานไม่เข้าใจภาษาไทย ศาลจะจัดให้มีล่ามตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความ ส่วนวิธีพิจารณาทางอิเล็กทรอนิกส์เป็นไปตามข้อกำหนดของศาลในแต่ละคดี

ใช้คลังคำศัพท์ (glossary) ที่ตกลงกับทีมกฎหมายก่อนเริ่ม ใช้หน่วยความจำการแปลเพื่อคงคำเดิม และแยกขั้นตอนแปลกับทวนสอบออกจากกัน ระยะเวลาขึ้นกับปริมาณและความซ้ำของเอกสาร

ทำสัญญารักษาความลับกับผู้แปลทุกคน จำกัดสิทธิ์เข้าถึงเฉพาะผู้เกี่ยวข้อง และกำหนดวิธีรับส่ง/ทำลายไฟล์ให้ชัดเจน สำหรับข้อมูลส่วนบุคคลต้องปฏิบัติตาม พ.ร.บ.คุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล พ.ศ. 2562

ความรับผิดเป็นไปตามสัญญาจ้างและกฎหมายแพ่ง ควรระบุขอบเขตงาน ขั้นตอนทวนสอบ และแนวทางแก้ไขไว้ในใบเสนอราคาหรือสัญญาตั้งแต่ต้น เพื่อให้ทั้งสองฝ่ายมีข้อตกลงที่ตรวจสอบได้

การแก้คำผิดหรือปรับคำศัพท์ให้ตรงกับที่หน่วยงานปลายทางกำหนด ทำได้ตามเงื่อนไขที่ตกลงกันไว้ แต่ถ้าเอกสารผ่านการรับรองไปแล้ว การแก้ไขมักต้องจัดทำฉบับใหม่และยื่นรับรองใหม่

ลำดับที่ใช้ได้ทั่วไปคือ จัดหาต้นฉบับ/สำเนาที่หน่วยงานผู้ออกรับรอง → แปล → รับรองคำแปลที่กรมการกงสุล → นิติกรณ์สถานทูตปลายทาง (ถ้าปลายทางกำหนด) การข้ามขั้นตอนแรกเป็นสาเหตุตีกลับที่พบมากที่สุด

ขึ้นกับจำนวนฉบับ ภาษา และคิวของหน่วยงาน โดยรวมมักอยู่ในช่วงหลายวันทำการถึงสองสามสัปดาห์ ควรเผื่อเวลาสำหรับการนัดหมายของกรมการกงสุลและสถานทูตปลายทางเสมอ แหล่งอ้างอิง: กองสัญชาติและนิติกรณ์ กรมการกงสุล (consular.mfa.go.th) และ HCCH (hcch.net)